Onze trainingsfilosofie

We vinden het heel belangrijk dat kinderen met veel plezier bij jeugdschaakclub Magnus komen en blijven komen. Een aspect dat daar heel belangrijk bij is, is een goede opleiding. Volgens ons moeten kinderen voldoende vorderingen maken om blijvend plezier en motivatie in schaken te houden. Het is voor een 11-jarige, die al 4 jaar schaakt, niet leuk om te verliezen van een 7-jarige beginner. Daarin verschilt schaken van bewegingssporten, waar de fysieke component er tot een bepaalde leeftijd bijna automatisch voor zorgt dat een ouder kind ergens beter in is dan een jonger kind. Schaken lijkt in dat opzicht meer op het bespelen van een muziekinstrument. De relatie tussen leeftijd en vaardigheid in het spel is bij zowel schaken als muziek veel minder vanzelfsprekend.

Ook in ander opzicht zijn er overeenkomsten tussen schaken en het bespelen van muziekinstrument.  Het duurt relatief lang voordat je er een behoorlijke vaardigheid in hebt. Schaken is gemakkelijk te leren, maar het is heel moeilijk om goed te spelen. Het spel heeft een enorme rijkheid, zodat het voor elke schaker – kind én volwassene – voortdurend een nieuwe uitdaging biedt.

Bij Magnus hebben we veel aandacht voor trainingen. Hoe pakken we dat aan en hoe stimuleren we de kinderen om meer met schaken te oefenen?

Opzet van de trainingen

We delen het jaar op in 3 blokken van circa 10 weken. De kinderen worden ingedeeld in groepen van maximaal 12, op speelsterkte en op leeftijd. Elke groep volgt een vast programma, dat we aan het begin van elk blok bekend maken op onze website. In groepen met oudere kinderen (vanaf 9 jaar) gaan we sneller door de stof dan in groepen met jonger kinderen. Oudere kinderen leren meestal sneller, dus stoppen we meer lesstof in hun programma. Jonge ‘snelle’ kinderen voegen we toe aan een oudere groep, om hen uit te dagen mee te gaan in het hogere tempo.

De kinderen krijgen in elk blok ook een paar leerdoelen mee. Die leerdoelen zetten we op een kaartje, dat ze bij zich moeten houden. Het is de bedoeling dat de kinderen in hun partijen en schaakspelletjes oefenen met hun leerdoel. Zo stimuleren we dat ze bewust gaan leren. De kinderen die het beste oefenen met hun leerdoel, ongeacht of ze hun partij winnen of verliezen, ontvangen onmetelijke roem.

Elk blok sluiten we af met een toets. We kijken zo of de kinderen voldoende de lesstof beheersen die ze in dat blok geleerd hebben. Op basis daarvan bepalen we het programma en de groepsindeling voor het volgende blok.

Noteren van partijen

We verwachten van alle kinderen die in groep 5 van de basisschool of hoger zitten, dat zij hun partijen gaan noteren. Voor kinderen in groep 4 wordt het facultatief. Belangrijke reden is dat het noteren van de zetten een automatisch rustpunt brengt, zodat het kind eerst gaat kijken wat er aan de hand is. Een andere reden is dat het kind achteraf met een trainer de partij kan naspelen, zodat we een extra leersituatie creëren.

We gaan het leren noteren rustig opbouwen. Daarbij zetten we de volgende stappen:

  • Alle kinderen krijgen een notatieboekje van Magnus. Ze moeten dat boekje altijd bij zich hebben. We zorgen voor een elastomap voor het opbergen van de schaakspullen.
  • De kinderen die competitie spelen, moeten hun partij noteren. In week 1 minimaal 10 zetten, in week 2 minimaal 15 zetten, in week 3 minimaal 20 zetten. Om de stress wat weg te halen, spelen we in alle competitiegroepen voorlopig zonder klok. Als we zien dat het noteren is geautomatiseerd, kan groep 1 weer met klok spelen. Bij kinderen die competitie spelen en nog niet in groep 5 zitten, overleggen we eerst.
  • Van de kinderen in groep 5 en hoger verwachten we dat ze in hun werkboek de antwoorden op de opgaven gaan opschrijven in zetten, niet door pijlen te trekken. Dat zal in het begin lastig zijn, want in het werkboek staan geen letters en cijfers naast de diagrammen. We zullen er aandacht aan besteden in de trainingen. Het helpt ook als jullie je kind daarin ondersteunen.

Thuis opgaven maken

Het maken van opgaven is een goede methode om lesstof te verwerken. Dat kan natuurlijk in de les. Maar nog beter (en leuker voor de kinderen) is als we in de les de verwerking van de lesstof in spelvorm (partijtjes of schaakspelletjes) kunnen doen. Spelvormen en opgaven vullen elkaar goed aan. Maar dit betekent dat we tijdens de les veel minder tijd aan het maken van opgaven zullen besteden.

We geven de kinderen daarom huiswerk mee. De hoeveelheid huiswerk hangt af van de leeftijd en het niveau van kinderen. Voor jonge kinderen zal het ongeveer 15 minuten per week vergen, bij oudere kinderen tussen 30 en 40 minuten.

Elk kind krijgt van ons 1 of 2 werkboeken. Het zijn de werkboeken van de Stappenmethode, de officiële lesmethode van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond (KNSB). Het huiswerk bestaat uit het maken van een aantal bladzijden uit het werkboek. Kinderen die meer willen (het kan heel verslavend werken…) kunnen meer bladzijden maken. Op de website staat wat we in elk geval verwachten dat de kinderen maken en wat ze extra kunnen doen. Het huiswerk wordt elke week nagekeken. Zo kunnen we zien of de kinderen de lesstof hebben begrepen.

Elk kind krijgt van ons een elastomap om de werkboeken en andere schaakspullen in te bewaren. Wij verwachten dat hij/zij de map elke keer meeneemt naar de club.

Meer schaken?

Behalve dat het leuk is, is veel spelen ook ontzettend belangrijk als het kind beter wil worden. Volgens Cor van Wijgerden, de bedenker van de Stappenmethode, is spelen belangrijker dan opgaven maken! Zoals eigenlijk bij alles is veel doen de sleutel om vorderingen te maken. Je hoeft niet alleen te schaken op de club. Er zijn veel meer mogelijkheden:

1. Thuis schaken tegen een familielid of tegen een vriendje of vriendinnetje

Als ouder kun je tegen je kind spelen, ook als je kind al beter is (dan moet je wel tegen je verlies kunnen:-)). Ook dan kan je kind zijn vaardigheden oefenen.

Ben je op zoek naar een geschikt schaakspel? Wij weten verschillende goede adressen waar ze goed materiaal verkopen.

2. Meedoen aan schaaktoernooien

Magnus is een heel actieve club. We stimuleren deelname aan toernooien (zoals de regionale Grand Prix) en externe (team) competitie. Het afgelopen seizoen hadden we al een leuke vaste kern die regelmatig tot altijd meedeed. We willen graag dat die vaste kern uit veel meer kinderen gaat bestaan!

De Magnuskinderen gaan altijd samen. Dat is leuk en gezellig (dat zeggen mensen van andere clubs ook over ons!), voor kinderen én ouders. Regelmatig duikt er ook een trainer op. En een leuke bonus is dat de kinderen van de Magnuswoensdag en de kinderen van de Magnusvrijdag elkaar bij de toernooien en competities, zodat we het clubgevoel  versterken. Het is ook leuk en leerzaam om tegen kinderen van andere clubs te spelen.

3. Schaken met de Chess Tutor

Elk kind t/m 12 jaar dat lid wordt van Magnus, krijgt een code van de schaakbond (KNSB; let op: de mail komt van kstolk@schaakbond.nl)  om het programma Chess Tutor 1 (CT1) te downloaden. CT1 is een ontzettend leuk programma, met heel veel schaakspelletjes (het programma kan goed tegen zijn verlies!) en extra puzzels. Het programma is van dezelfde maker die ook de Stappenmethode heeft gemaakt. Helaas is de Chess Tutor tot nu alleen voor Windows verkrijgbaar.

Op verzoek (bijvoorbeeld als je kind via school al CT1 heeft) kan de schaakbond i.p.v. CT1 ook CT2 leveren. CT2 (en CT3) zijn ook voor circa € 20 aan te schaffen bij elke serieuze schaakwinkel.

Hoofdtrainer Dharma heeft CT1 en CT2 zelf ook en vindt het geweldige programma’s. Hij is er helemaal aan verslingerd!

4. Schaken op een website

Is je kind voor het 2e jaar lid bij Magnus en nog geen 13? Dan krijgt hij/zij van de schaakbond gratis een jaar lidmaatschap van Playchess. Het lidmaatschap gaat in bij invoering van de code, die je kind ontvangt (wederom van kstolk@schaakbond.nl).

Playchess is een online schaakclub. Via Playchess kunnen kinderen meedoen met de Internet Grand Prix toernooien van de schaakbond. Het gaat om 10 toernooien op de woensdagmiddag. De kinderen worden ingedeeld op speelsterkte. De data van de toernooien staan in de Magnusagenda.

Magnus heeft ook een eigen kamer op Playchess. Je kind kan in deze kamer tegen andere kinderen van Magnus schaken. Binnenkort willen we deze kamer ook actief gebruiken. Wij gaan regelen dat er op vaste tijdstippen een trainer is ingelogd of een volwassene meekijkt, om toezicht te houden wie er in de kamer speelt. Een trainer kan ook via de chatfunctie feedback geven. We moeten nog kijken hoe we dit praktisch gaan regelen.

Valt je kind niet binnen de voorwaarden voor een jaar gratis lidmaatschap? Dan kun je via de schaakbond een jaarlidmaatschap van Playchess kopen voor € 15. Het is zeer aan te bevelen om de route via de schaakbond te kiezen. Een rechtstreeks lidmaatschap bij Playchess is veel duurder.

Er zijn ook heel veel gratis sites waar je kind kan schaken. www.chess.com is heel populair. Maar er zijn er nog meer.

Vragen?

Dan kun je terecht bij Dharma!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.